ગુજરાત સરકારની ઈંટ-ઉદ્યોગ જમીન ભાડાપટ્ટા માર્ગદર્શિકા

ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીન ફાળવણી અંગેનો ગુજરાત સરકારનો મહત્વપૂર્ણ નીતિગત ઠરાવ

​🟢 યોગ્ય શીર્ષક

ગુજરાત સરકાર મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા ઈંટવાડા અને માટીકામ બાબતે જમીન ફાળવણીની નીતિ

​🔵 એક સબ ટાઈટલ

રાજકોટ બ્રિક્સ મેન્યુફેક્ચર્સ એસોસિએશનની રજૂઆતના અનુસંધાનમાં જમીન ફાળવણી અને ભાડાપટ્ટા અંગેની માર્ગદર્શિકા

​🟡 કેસનું સંક્ષિપ્ત મથાડું

ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીન ભાડાપટ્ટે ફાળવવા બાબત

​🟣 કોર્ટનું નામ (સત્તામંડળ)

ગુજરાત સરકાર, મહેસૂલ વિભાગ, સચિવાલય, ગાંધીનગર

​🟠 હુકમ નંબર

ઠરાવ ક્રમાંક: RD/JMN/e-file/15/2025/1500/G(Land) (Letter No: RD/0042/10/2026)

​🟤 તારીખ.Approved Date: 03-10-2026 (તારીખ e-Sign મુજબ)

​📋 મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી પેરેગ્રાફ મુજબ વિગતો અને સાર:

​૧. કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને વિવાદનો ઇતિહાસ

• ​વિગત: રાજકોટ બ્રિક્સ મેન્યુફેક્ચર્સ એસોસિએશન દ્વારા ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીનની ફાળવણી તેમજ પ્રવર્તમાન સમયે પડતી હાલાકીઓના નિવારણ માટે તારીખ ૦૩/૦૧/૨૦૨૫ ના રોજ સરકારમાં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ રજૂઆતના અનુસંધાનમાં ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીન ફાળવણી અંગેની નીતિ બનાવવાની બાબત સરકારની વિચારણા હેઠળ હતી.

• ​સાર: એસોસિએશનની રજૂઆત બાદ સરકારે ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે જમીન નીતિ ઘડવા વિચારણા શરૂ કરી.

​૨. કાનૂની મુદ્દાઓ અને મહત્વના અવલોકનો (ઠરાવની શરતો)

• ​વિગત: પૃષ્ટ વિચારણાના અંતે ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીન નીચે મુજબની વિગતોએ ભાડાપટ્ટે ફાળવવાનું ઠરાવવામાં આવ્યું છે: ૧. જિજ્ઞા જમીન મુલ્યાંકન સમિતિ પાસે જમીનની બજારકિંમત નક્કી કરાવી તે બજારકિંમતના ૫% લેખે વાર્ષિક ભાડાની વસૂલાત કરવાની રહેશે. ૨. આ હેતુ માટે ૧૦૦૦ ચો.મી. થી ૧૦,૦૦૦ ચો.મી. સુધીની સરકારી પડતર/ખરાબાની જમીન ભાડાપટ્ટે ફાળવવામાં આવશે. ૩. ૫ થી ૧૦ વર્ષ માટે માત્ર એક જ વાર ભાડાપટ્ટે ફાળવણી રહેશે, ત્યારબાદ ભાડાપટ્ટો રિ ન્યુ કરવાનો નથી. ૪. ભાડાપટ્ટો પૂરો થયેથી અરજદારે જમીન સમતલ કરી મૂળ સ્થિતિમાં લાવ્યા બાદ પરત આપવાની રહેશે. ૫. વિસ્તાર વિકાસ સત્તામંડળ અને શહેરી વિસ્તાર વિકાસ સત્તામંડળ વિસ્તારમાં જમીન ફાળવી શકાશે નહીં. વધુમાં, નગરપાલિકાની હદથી ૫ કિ.મી.ની ત્રિજ્યા/મહાનગરપાલિકાની હદથી ૧૦ કિ.મી.ની ત્રિજ્યા પછી જ આવી જમીન ફાળવવા વિચારણા કરવાની રહેશે. ૬. જમીન ભાડાપટ્ટે ફાળવતા પહેલાં જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર, જી.પી.સી.બી., ભૂસ્તર અને ખાણ ખનિજ વિભાગ, વન વિભાગ, સંબંધિત ગ્રામ પંચાયત/નગરપાલિકા/મ.ન.પા. વગેરેના અભિપ્રાય મેળવવાના રહેશે.

• ​સાર: જમીન ફાળવણી માટે કિંમત, ક્ષેત્રફળ (૧૦૦૦ થી ૧૦,૦૦૦ ચો.મી.), સમયગાળો (૫ થી ૧૦ વર્ષ), ભૌગોલિક મર્યાદા અને વિવિધ વિભાગોના અભિપ્રાય જેવી સ્પષ્ટ શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે.

​૩. ઐતિહાસિક ચુકાદો / અંતિમ ચુકાદો અને મંજૂરી

• ​વિગત: આ ઠરાવ આ વિભાગની સરખા ક્રમાંકની ફાઈલ પર વન અને પર્યાવરણ વિભાગની તા.૦૫/૦૨/૨૦૨૫, નાણા વિભાગની તા.૧૦/૦૩/૨૦૨૫ તથા સરકારશ્રીની તા.૧૬/૦૯/૨૦૨૫ ના રોજ મળેલ મંજૂરી અન્વયે બહાર પાડવામાં આવેલ છે. ગુજરાતના રાજયપાલશ્રીના હુકમથી અને તેમના નામે ભાવિન પટેલ, નાયબ સચિન(જમીન), મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા આ હુકમ જારી કરાયો છે.

• ​સાર: વિવિધ વિભાગોની મંજૂરી બાદ રાજ્યપાલશ્રીના હુકમથી આ સત્તાવાર નીતિગત ઠરાવ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.

​💡 એક પેરેગ્રાફમાં સમગ્ર સમજૂતી:

રાજકોટ બ્રિક્સ મેન્યુફેક્ચર્સ એસોસિએશનની રજૂઆતને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા ઈંટવાડા અને માટીકામ માટે સરકારી પડતર જમીન ભાડાપટ્ટે ફાળવવાની નીતિનો આ ઠરાવ છે. આ અંતર્ગત ૧૦૦૦ થી ૧૦,૦૦૦ ચો.મી. સુધીની જમીન ૫ થી ૧૦ વર્ષ માટે માત્ર એક જ વાર બજારકિંમતના ૫% વાર્ષિક ભાડા વસૂલીને ફાળવવામાં આવશે, જેમાં શહેરી વિસ્તારોથી ચોક્કસ અંતરની મર્યાદા અને સંબંધિત વિભાગો (જેવા કે જી.પી.સી.બી., વન વિભાગ, ખાણ ખનિજ વગેરે) ના અભિપ્રાય લેવા અનિવાર્ય કરવામાં આવ્યા છે.