રેકર્ડની ક્લેરિકલ ભૂલ સુધારણા અને વેચાણ દસ્તાવેજના હક્ક પુનઃસ્થાપનનો હુકમ

જમીન મહેસૂલ રેકર્ડમાં ક્લેરિકલ ભૂલ સુધારણા અને વારસાઈ નોંધ રદ કરવાનો હુકમ

​જમીન મહેસૂલ નિયમોના નિયમ-૧૦૮(૫) હેઠળનો વિવાદ કેસ

• ​એક સબ ટાઈટલ આપો: 🟢 વેચાણ દસ્તાવેજ આધારિત હક્ક અને કમ્પ્યુટરાઈઝેશન સમયની ભૂલ અંગેનો નિર્ણય
• ​કેસનું સંક્ષિપ્ત મથાડું: 🟡 મોજે સુદાસણાના સર્વે નંબર ૮૭૭ ની જમીનના રેકર્ડમાં વેચાણ નોંધ અને વારસાઈ નોંધ અંગેનો વિવાદ
• ​કોર્ટનું નામ: 🟠 પ્રાંત અધિકારી, ખેરાલુની કોર્ટ (ડૉ. એ.પી. ચૌધરી)
• ​હુકમ નંબર: 🟣 નં.આરટીએસ-ડી/વિવાદ/કેસનંબર/૫૮/૨૦૨૫
• ​તારીખ: 🟤 સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (હુકમની સહીની તારીખ: ૨૪/૦૯/૨૦૨૬)

• ​કેસની પૃષ્ઠભૂમિ: ⚫ મોજે સુદાસણા તા.સતલાસણાના નવિન સર્વે નં.૮૭૭ (જુનો સર્વે નં.૧૭૭/૬ પૈકી ૨) ની જમીનમાં દાખલ થયેલ વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧ અને વેચાણ નોંધ નં.૧૬૨૭ ના નિર્ણયથી નારાજ થઈને વિવાદી દ્વારા જમીન મહેસૂલ નિયમોના નિયમ-૧૦૮(૫) મુજબ વિવાદ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.

• ​કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને વિવાદનો ઇતિહાસ: 🔴 મૂળ જમીન વિવાદીના પિતાએ ૧૯૯૨માં રજીસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજથી વેચાણ રાખેલી, જેની નોંધ નં.૧૬૨૭ પ્રમાણિત થઈ હતી. ત્યારબાદ રીસર્વે અને કમ્પ્યુટરાઈઝેશન વખતે શરતચુકથી વેચાણ આપનારના નામે જમીન ચડી ગઈ અને પાછળથી વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧થી પ્રતિવાદીઓના સંયુક્ત ખાતે દાખલ થઈ હતી. આ ભૂલ સુધારવા માટે વિવાદીએ વિવાદ અરજી કરી હતી જેમાં પ્રતિવાદીઓએ પણ સંમતિ દર્શાવી હતી.

• ​ઐતિહાસિક ચુકાદો: 🔵 ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટની કલમ-૫૪ મુજબ વેચાણ આપ્યા બાદ મૂળ માલિક કે તેના વારસદારોનો માલિકી હક રહેતો નથી, અને રેકર્ડની ક્લેરિકલ ભૂલ સુધારીને સાચી અસર આપવી યોગ્ય ઠરે છે.
• ​ચુકાદાનું મહત્વ અને અસર: 🟢 આ ચુકાદાથી જમીનના ડિજિટલ/કમ્પ્યુટર રેકર્ડમાં થતી ક્લેરિકલ કે ટેકનિકલ ભૂલોને સમયસર સુધારીને સાચા માલિકના હક્કો રક્ષિત કરી શકાવાય છે તે સ્પષ્ટ થાય છે.
• ​ચુકાદાનો નિર્ણય: 🟡 વિવાદીની વિલંબ માફીની અરજી અને વિવાદ અરજી ગ્રાહ્ય રાખી, વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧ રદ કરવાનો અને વેચાણ નોંધ નં.૧૬૨૭ ની નિયમાનુસાર યોગ્ય અસર આપવા મામલતદારશ્રીને હુકમ કરવામાં આવ્યો.
• ​કાનૂની મુદ્દાઓ: 🟠 (૧) જમીન મહેસૂલ નિયમોના નિયમ-૧૦૮(૫) મુજબનો વિવાદ, (૨) રેકર્ડ કમ્પ્યુટરાઈઝેશન વખતે થયેલી ક્લેરિકલ ભૂલ સુધારણા, (૩) ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટની કલમ-૫૪ ની અસરો.

• ​મહત્વના અવલોકનો: 🟣 રેકર્ડમાં મૂળ વેચાણ દસ્તાવેજ હોવા છતાં કમ્પ્યુટરાઈઝેશન વખતે ક્લેરિકલ મિસ્ટેકના કારણે વેચાણ આપનારનું નામ દાખલ થઈ ગયું હતું. પ્રતિવાદીઓએ પણ વિવાદીની તરફેણમાં સંમતિ દર્શાવેલ છે અને ટુકડાભંગ અંગેનો અલગ કેસ પણ ચાલી ગયેલ છે.
• ​અંતિમ ચુકાદો: 🟤 વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧ તા.૧૪/૦૩/૨૦૨૨ રદ કરવામાં આવે છે અને વેચાણ નોંધ નં.૧૬૨૭ ની યોગ્ય અસર આપવા મામલતદારશ્રી, સતલાસણાને આદેશ અપાયો છે.

​મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી પેરેગ્રાફ મુજબ વિગતો અને સાર:

• ​પ્રસ્તાવના અને વિવાદની શરૂઆત
  • ​વિગત: મોજે સુદાસણા તા.સતલાસણાના નવિન સર્વે નં.૮૭૭ (જુનો સર્વે નં.૧૭૭/૬ પૈકી ૨) વાળી મિલકતમાં પડેલી વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧ અને વેચાણ નોંધ નં.૧૬૨૭ સામે વિવાદીએ નિયમ-૧૦૮(૫) મુજબ વિવાદ દાખલ કર્યો હતો. સમય મર્યાદાના પ્રશ્નને ધ્યાને રાખી કેસ રજીસ્ટર કરી સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી.
  • ​સાર: વિવાદીએ જમીન રેકર્ડની નોંધો સામે યોગ્ય સમયમર્યાદાના મુદ્દાને આધીન રહીને વિવાદ અરજી દાખલ કરી હતી.
• ​વિવાદી તથા પ્રતિવાદીની રજૂઆત
  • ​વિગત: વિવાદીના પિતાએ સદર જમીન વર્ષ ૧૯૯૨માં રજીસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજથી લીધી હતી. રેકર્ડ કમ્પ્યુટરાઈઝેશન વખતે શરતચુકથી વેચાણ આપનાર પ્રતિવાદીના પિતાના નામે જમીન ચડી ગઈ અને ત્યારબાદ વારસાઈ નોંધથી પ્રતિવાદીઓના નામ દાખલ થયા હતા. આ અંગે પ્રતિવાદી નં.૧ થી ૫ એ લેખિત જવાબ રજૂ કરી વિવાદીની માગણી સામે કોઈ વાંધો કે તકરાર નથી તેવી સંમતિ દર્શાવી હતી.
  • ​સાર: વેચાણ થયેલી જમીન ભૂલથી અન્યના નામે ચડી જતાં પ્રતિવાદીઓની સંમતિ સાથે રેકર્ડ સુધારવા રજૂઆત કરાઈ હતી.
• ​કોર્ટનું અવલોકન અને કાનૂની જોગવાઈ
  • ​વિગત: કોર્ટે રજૂ થયેલા દસ્તાવેજો અને ઓનલાઈન રેકર્ડ તપાસતાં માલૂમ પડ્યું કે ક્લેરિકલ મિસ્ટેકના કારણે મૂળ વેચાણ આપનારનું નામ કબજેદાર તરીકે દાખલ થઈ ગયું હતું. ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટની કલમ-૫૪ મુજબ વેચાણ આપ્યા બાદ મૂળ માલિકનો હક રહેતો નથી. પ્રતિવાદીઓએ પણ સંમતિ આપી હોવાથી વારસાઈ નોંધમાં હસ્તક્ષેપ કરવો યોગ્ય જણાયું.
  • ​સાર: ટેકનિકલ ભૂલ અને કાયદાકીય જોગવાઈઓને ધ્યાનમાં રાખીને અદાલતે વારસાઈ નોંધ અયોગ્ય હોવાનું તારવ્યું.
• ​અંતિમ હુકમ અને આદેશ
  • ​વિગત: પ્રાંત અધિકારીએ વિવાદીની અરજી ગ્રાહ્ય રાખી સુદાસણાના સર્વે નં.૮૭૭ ની વારસાઈ નોંધ નં.૫૦૬૧ (તા.૧૪/૦૩/૨૦૨૨) રદ કરી છે તથા વેચાણ નોંધ નં.૧૬૨૭ ની યોગ્ય અસર આપવા મામલતદારશ્રી, સતલાસણાને આદેશ કર્યો છે. આ હુકમ સામે ૬૦ દિવસમાં કલેક્ટરશ્રી સમક્ષ અપીલ થઈ શકે તેવી જોગવાઈ છે.
  • ​સાર: કોર્ટે વારસાઈ નોંધ રદ કરવાનો અને વેચાણ નોંધ મુજબ રેકર્ડ સુધારવાનો આખરી આદેશ આપ્યો.
• ​એક પેરેગ્રાફમાં સમજૂતી: આ કેસ મોજે સુદાસણા તા.સતલાસણાના સર્વે નંબર ૮૭૭ ની જમીનના માલિકી હક્ક અને રેકર્ડની ભૂલ સુધારણા અંગેનો છે. મૂળ જમીન વિવાદીના પિતાએ ૧૯૯૨માં ખરીદી હોવા છતાં, કમ્પ્યુટરાઈઝેશન વખતે થયેલી ક્લેરિકલ ભૂલને કારણે તે વેચાણ આપનારના નામે ચડી ગઈ હતી અને બાદમાં વારસાઈ નોંધ પડી ગઈ હતી. પ્રતિવાદીઓએ પણ આ ભૂલ સ્વીકારી વિવાદીની તરફેણમાં સંમતિ આપતાં, પ્રાંત અધિકારીશ્રીએ ખેરાલુ દ્વારા વારસાઈ નોંધ રદ કરવાનો અને વેચાણ નોંધની સાચી અસર આપવાનો ન્યાયિક અને મહત્વપૂર્ણ હુકમ કર્યો છે.