ટીંબા જમીન વિવાદ: વહીવટકર્તાઓની માલિકી હકની મર્યાદા અને સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીની બિનઅધિકૃત નોંધણી સામે પ્રાંત અધિકારીનો ચુકાદો
🏷️ કેસને અનુરૂપ ટાઇટલ / યોગ્ય શીર્ષક
ટીંબા જાગીરી જમીન વહીવટકર્તાઓ દ્વારા પાવર ઓફ એટોર્ની અને વેચાણ દસ્તાવેજ આધારિત ફેરફાર નોંધ વિવાદ
📌 સબ ટાઈટલ
વહીવટકર્તાઓની માલિકી હકની મર્યાદા અને સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીના અનઅધિકૃત દસ્તાવેજો સામે પ્રાંત અધિકારી, ખેરાલુનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
📝 કેસનું સંક્ષિપ્ત મથાળું
મોજે ટીંબા, તાલુકો સતલાસણાની સીમના જમીન સર્વે નંબર ૫૧૯/૨અ (નવો સર્વે નંબર ૮૫૧ અને ૮૪૯) ની કુલ ૪૭૬ એકર જમીન પૈકી વણવહેંચાયેલી ૯૧ એકર જમીન અંગે વહીવટકર્તાઓ દ્વારા કરવામાં આવેલ પાવર ઓફ એટોર્ની અને તેના આધારે થયેલ રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ નં. ૭૧૫ ની ફેરફાર નોંધ નં. ૩૫૩૦ રદ કરવા સામેની વિવાદ અરજી અંગેનો ચુકાદો.
🏛️ કોર્ટનું નામ
પ્રાંત અધિકારીશ્રી (સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ/કલેક્ટર કચેરી), ખેરાલુની કોર્ટ
🔢 હુકમ નંબર. આર.ટી.એસ. / વિવાદ / કેસ નંબર / ૧૨૪ / ૨૦૨૦
📅 તારીખ.૧૪મી સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૧
🖼️ ફોટોગ્રાફ (Generated Visual)
📜 કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને વિવાદનો ઇતિહાસ
- 📍 જમીનની વિગત: મોજે ટીંબા, તા. સતલાસણાના જુના સ.નં. ૫૧૯/૨અ (નવો સ.નં. ૮૫૧) ક્ષેત્રફળ ૧૦૧-૪૯-૯૩ હે.આરે. ચો.મી. અને સ.નં. ૮૪૯ ક્ષેત્રફળ ૯૦-૮૮-૧૭ હે.આરે. ચો.મી. મળીને એકંદર ૪૭૬ એકર જમીન આવેલી છે.
- 🤝 બાનાખત અને પાવર ઓફ એટોર્ની: આ જમીન પૈકી વણવહેંચાયેલી ૯૧ એકર જમીન માટે મૂળ ૪ વહીવટકર્તાઓ/ચૌહાણ પક્ષકારો પાસેથી રૂસ્તમજી મહેતા અને અન્યોએ તા. ૨૮/૦૫/૨૦૦૭ ના રોજ બાનાખત કરાવ્યું હતું. ત્યારબાદ તા. ૦૮/૦૫/૨૦૦૮ ના રોજ પ્રતિવિવાદી નં. ૧૫ (અશોક જયશંકર નાયક) ને જનરલ પાવર ઓફ એટોર્ની કરી આપેલ.
- ✒️ વેચાણ દસ્તાવેજ: આ પાવર ઓફ એટોર્નીના આધારે તા. ૨૬/૧૧/૨૦૧૯ ના રોજ સતલાસણા સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ નં. ૭૧૫ થી વિવાદીઓ (મહેતા પરિવાર) ના નામે વેચાણ કરાયું અને તેની હકક નોંધ નં. ૩૫૩૦ તા. ૧૩/૦૧/૨૦૨૦ ના રોજ પાડવામાં આવી.
- ❌ મામલતદારનો અસ્વીકાર: મામલતદારશ્રી સતલાસણા દ્વારા તા. ૨૪/૧૧/૨૦૨૦ ના રોજ હુકમ નં. આર.ટી.એસ./કેસ/૦૭/૨૦૨૦ થી આ વેચાણ નોંધ નં. ૩૫૩૦ ના મંજૂર કરી દીધી.
- ⚖️ અપીલ: મામલતદારના આ હુકમથી નારાજ થઈને વિવાદીઓએ પ્રાંત અધિકારીશ્રી, ખેરાલુની કોર્ટમાં જમીન મહેસૂલ નિયમોના નિયમ-૧૦૮(૫) હેઠળ વિવાદ અરજી દાખલ કરી.
⚖️ ઐતિહાસિક ચુકાદો
પ્રાંત અધિકારીશ્રી એમ.એન. ડોડિયા દ્વારા પક્ષકારોની દલીલો, રેવન્યુ રેકોર્ડ્સ અને ભૂતકાળના બોમ્બે જાગીર નાબૂદી ધારા હેઠળના હુકમોનું વિશ્લેષણ કરીને મામલતદારશ્રી સતલાસણાનો નિર્ણય કાયમ રાખ્યો અને વિવાદીઓની અપીલ રદ (નામંજૂર) કરી.
💡 ચુકાદાનું મહત્વ અને અસર
- વહીવટકર્તા માલિક નથી: જાગીરી કે સંયુક્ત જમીનમાં નિમાયેલા વહીવટકર્તાઓ માત્ર સંચાલન માટે હોય છે, તેઓ સમગ્ર મિલકતના એકહથ્થુ માલિક બનીને અન્ય સહ-ભાગીદારોની મંજૂરી વિના જમીન વેચી શકતા નથી.
- અનઅધિકૃત પાવર ઓફ એટોર્નીની મર્યાદા: મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિઓના નામ ઉમેરીને અથવા સમયમર્યાદા (૧૧ વર્ષ બાદ) વટાવીને કરેલા જી.પી.એ. ના આધારે થયેલા દસ્તાવેજો મહેસૂલી ચોપડે પ્રમાણિત થઈ શકતા નથી.
- મહસૂલી ચોપડાની પારદર્શિતા: સબ-રજિસ્ટ્રાર દ્વારા ઓફલાઇન અથવા વિવાદિત રીતે નોંધાયેલા દસ્તાવેજોને આંખ બંધ કરીને મહેસૂલી રેકોર્ડમાં મંજૂર કરવા બંધનકર્તા નથી.
⚖️ કાનૂની મુદ્દાઓ
- ગુજરાત જમીન મહેસૂલ નિયમો Rule 108(5): મામલતદારના RTS હુકમ સામે પ્રાંત અધિકારી સમક્ષ અપીલ ક્ષેત્રાધિકાર.
- પાવર ઓફ એટોર્ની એક્ટ અને ભારતીય કરાર અધિનિયમ (Section 204 & 226): પાવર ઓફ એટોર્ની આપનાર વ્યક્તિના મૃત્યુ બાદ તે પાવરની કાયદેસરતા.
- નોંધણી અધિનિયમ (Registration Act, 1908 - Section 17, 24, 32, 34): પાવર ઓફ એટોર્ની અને રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ સમયમર્યાદામાં અને અધિકૃત રીતે રજૂ કરવાની કાનૂની જરૂરિયાત.
- હિન્દુ વારસા અધિનિયમ (Section 22): સહ-માલિકોની સંમતિ વિના વણવહેંચાયેલી સંયુક્ત મિલકતનું હસ્તાંતરણ.
👁️🗨️ મહત્વના અવલોકનો
- વહીવટકર્તાઓનું સ્વરૂપ: સરકારી ઠરાવો અને જૂના રાજકીય ચુકાદાઓ (૧૯૧૨/૧૩ થી ૧૯૬૪ સુધી) દર્શાવે છે કે ૪ વહીવટકર્તાઓ કુલ ૧૩ મુખ્ય ભાગીદારો અને ૩૦૦ જેટલા પેટા-ભાગીદારો વતી માત્ર સંચાલન કરતા હતા, તેઓ જમીનના માલિક નહોતા.
- મૃત્યુ પામેલ વ્યક્તિઓનો ઉપયોગ: પાવર ઓફ એટોર્ની બનાવતી વખતે અને દસ્તાવેજ કરતી વખતે વહીવટકર્તાઓ પૈકીના વ્યક્તિ મરણ પામેલા હોવા છતાં તેમના પાવરનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરાયો હતો.
- દિવાની કોર્ટનો સ્ટે/મનાઈ હુકમ: સિનિયર સિવિલ જજ ખેરાલુની કોર્ટમાં દાવો ચાલુ હતો ત્યારે સ્ટે/મનાઈ હુકમ અમલમાં હોવા છતાં આ પાવર ઓફ એટોર્ની કરી આપેલ હતો.
- સર્વે નંબરોની વિસંગતતા: દસ્તાવેજમાં સ.નં. ૮૫૧ અને ૮૫૯ બંને દર્શાવ્યા હોવા છતાં નોંધ માત્ર ૮૫૧ માં પાડવામાં આવી હતી, જે પ્રક્રિયાત્મક ક્ષતિ છે.
🛑 અંતિમ ચુકાદો
"વિવાદીની વિવાદ અરજી નામંજુર કરવામાં આવે છે. મોજે ટીંબા, તા. સતલાસણાના સર્વે નંબર ૮૫૧ માં પાડવામાં આવેલ ફેરફાર નોંધ નંબર ૩૫૩૦ નામંજૂર કરવાનો મામલતદારશ્રી, સતલાસણાનો નિર્ણય કાયમ રાખવામાં આવે છે."
📖 મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી પેરેગ્રાફ મુજબ વિગતો અને ટૂંકમાં સાર
🔷 ૧. વિવાદીઓનું કથન અને દલીલો:
વિવાદીઓ (મહેતા પરિવાર) એ રજૂઆત કરી કે તેઓએ કાયદેસર રીતે સ્ટેમ્પ ડ્યુટી એડજ્યુડિકેશન કરાવીને રૂ. ૧૬,૮૩,૫૦૦/- નો અવેજ ચૂકવીને સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ નં. ૭૧૫/૨૦૧૯ કરાવ્યો છે. રજિસ્ટર્ડ દસ્તાવેજની કાચી નોંધ રદ કરવાની સત્તા મામલતદારને નથી અને તે માત્ર દિવાની કોર્ટ જ રદ કરી શકે. હાઈકોર્ટના વિવિધ ચુકાદા ટાંકીને એન્ટ્રી પ્રમાણિત કરવા માંગ કરી.
📌 ટૂંકમાં સાર: વિવાદીઓએ કાયદેસર રજિસ્ટર્ડ દસ્તાવેજ અને કાયદાકીય ચુકાદાનો હવાલો આપી નોંધ મંજૂર કરવાની રજૂઆત કર
🔷 ૨. પ્રતિવિવાદીઓ (મૂળ જમીન માલિકો/વારસદારો) નો વિરોધ:
પ્રતિવિવાદીઓએ જણાવ્યું કે સદરી જમીન સમસ્ત ટીંબા ગામના જાગીરદારોની સંયુક્ત માલિકીની છે. માત્ર ૪ વ્યક્તિઓને વહીવટકર્તા નીમેલા હતા. આ વહીવટકર્તાઓએ ગામ લોકો કે અન્ય સહ-ભાગીદારોની સંમતિ વિના બોગસ/ખોટો પાવર ઓફ એટોર્ની બનાવ્યો હતો. પાવર આપનારા અને લેનારા પૈકી અમુક લોકો મૃત્યુ પામ્યા હોવા છતાં ખોટી હકીકતો દર્શાવી દસ્તાવેજ કરાયો છે, જે રદબાતલ છે.
📌 ટૂંકમાં સાર: જાગીરી જમીનના વહીવટકર્તાઓ પાસે જમીન વેચવાની સત્તા ન હતી અને પાવર ઓફ એટોર્ની ગેરકાયદેસર હત
🔷 ૩. સરકારી દસ્તાવેજો અને રેકોર્ડ્સની ચકાસણી:
કોર્ટે ૧૯૧૨ થી લઈને ૧૯૬૪ ના મહેસૂલ વિભાગના ઠરાવો અને કલેક્ટર મહેસાણાના નોટિફિકેશન ચકાસ્યા. જેમાં સ્પષ્ટ થયું કે ટીંબા જાગીર ખાનગી મિલકત સરકારી વહીવટમાંથી મુક્ત કરતી વખતે તમામ ૩૦૦ સહ-ભાગીદારો વતી વહીવટ કરવા માટે જ ૪ વ્યક્તિઓને કબ્જો સોંપાયો હતો, તેમને વેચાણનો કોઈ હક નહોતો.
📌 ટૂંકમાં સાર: જૂના કાયદાકીય અને સરકારી દસ્તાવેજો મુજબ ૪ વહીવટકર્તાઓ માલિક નહીં પણ માત્ર વહીવટકર્તા ઠરે છ
🔷 ૪. કાનૂની ક્ષતિઓ અને પાવર ઓફ એટોર્નીનો બિન-અમલ:
પાવર ઓફ એટોર્ની નોટરાઈઝ્ડ હતો પણ ૧૧ વર્ષ સુધી તેનો ઉપયોગ કરાયો નહોતો. પાવર આપનાર ચૌહાણ લાલસિંહ તખતસિંહ ૨૦૧૯ માં મૃત્યુ પામેલ હોઈ કાયદા મુજબ મરણ જનાર વ્યક્તિનો પાવર આપોઆપ રદ થાય છે. કાયદા વિરુદ્ધ જઈને કરાયેલા દસ્તાવેજ આધારિત નોંધ મંજૂર કરી શકાય નહીં.
📌 ટૂંકમાં સાર: મૃતક વ્યક્તિના પાવરનો ઉપયોગ અને ૧૧ વર્ષ જૂના પાવર આધારિત વેચાણ કાયદાકીય રીતે અમાન્ય છે.
- મોજે ટીંબા ગામની ૪૭૬ એકર પૈકીની ૯૧ એકર જમીનમાં માત્ર સંચાલન માટે નીમાયેલા વહીવટકર્તાઓએ અન્ય સહ-ભાગીદારો કે ગ્રામજનોની મંજૂરી લીધા વિના, ૧૧ વર્ષ જૂના અને મરણજનાર વ્યક્તિના અમાન્ય પાવર ઓફ એટોર્નીના આધારે રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ કરાવ્યો હતો. મામલતદારે આ ગેરકાયદેસરતા ધ્યાને લઈ ફેરફાર નોંધ નં. ૩૫૩૦ ના મંજૂર કરી હતી. પ્રાંત અધિકારી ખેરાલુએ તમામ સરકારી ઠરાવો, કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને હાઈકોર્ટના સિદ્ધાંતો ધ્યાને રાખી ઠરાવ્યું કે વહીવટકર્તાઓને જમીન વેચવાનો અધિકાર નથી, જેથી મામલતદારનો નોંધ ના મંજૂર કરવાનો હુકમ યોગ્ય ઠેરવી વિવાદીઓની અપીલ રદ કરી છે.
Posts
No comments:
Post a Comment