ગૌશાળા અને પાંજરાપોળ ચલાવતી સંસ્થાઓ માટે 'ગુજરાત એગ્રીકલ્ચરલ લેન્ડ્સ સીલિંગ એક્ટ' હેઠળ મુક્તિ અને શરતો

ગૌશાળા અને પાંજરાપોળ ચલાવતી સંસ્થાઓ માટે 'ગુજરાત એગ્રીકલ્ચરલ લેન્ડ્સ સીલિંગ એક્ટ' હેઠળ મુક્તિ અને શરતો

GUJARAT AGRICULTURAL LANDS CEILING ACT, 1960.

No. GHM-2020-92-M-ALC-102016-C.M-102-CHH:-

મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી વિગતોની સમજૂતી

આ નોટિફિકેશન મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા ૬ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૦ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. રાજ્ય સરકારે એવી ધાર્મિક કે સાર્વજનિક સંસ્થાઓ કે જેઓ પ્રાણીઓના કલ્યાણ માટે ગૌશાળા કે પાંજરાપોળ ચલાવે છે પરંતુ 'ગુજરાત પબ્લિક ટ્રસ્ટ એક્ટ' હેઠળ અલગ પબ્લિક ટ્રસ્ટ તરીકે નોંધાયેલ નથી, તેમને જમીનની ટોચમર્યાદાના નિયમોમાંથી (રજીસ્ટ્રેશનના સમયગાળાની શરતમાંથી) મુક્તિ આપી છે, પરંતુ તે માટે સંસ્થાએ નીચેની ૧૧ શરતોનું પાલન કરવું પડશે:

૧. નોંધણીની તારીખ: અરજદાર સંસ્થા ૩૧ ડિસેમ્બર, ૧૯૯૫ પહેલાં 'ગુજરાત પબ્લિક ટ્રસ્ટ એક્ટ, ૧૯૫૦' હેઠળ નોંધાયેલી હોવી જોઈએ.

૨. સક્ષમ અધિકારીની વ્યાખ્યા: જો સંસ્થાની જમીન એક કરતાં વધુ જિલ્લાઓમાં આવેલી હોય, તો જે જિલ્લામાં ટ્રસ્ટ નોંધાયેલું હોય તે જિલ્લાના કલેક્ટર સક્ષમ અધિકારી ગણાશે. જો સંસ્થા ગુજરાતની બહાર નોંધાયેલી હોય, તો જે જિલ્લામાં સંસ્થા સૌથી વધુ જમીન ધરાવતી હોય ત્યાંના કલેક્ટર સક્ષમ અધિકારી રહેશે.

૩. જમીનનો ઉપયોગ: સંસ્થા પાસે રહેલી જમીનનો ઉપયોગ પ્રવર્તમાન નિયમો મુજબ માત્ર ગૌશાળા કે પાંજરાપોળ ચલાવવા અને જાળવવા માટે જ થતો હોવો જોઈએ.

૪. કાયદેસરની પ્રવૃત્તિઓ: સંસ્થાએ તેના ટ્રસ્ટ ડીડના ઉદ્દેશ્યો મુજબ જ કામ કરવાનું રહેશે. તે કોઈપણ સમાજ વિરોધી, ગેરકાયદેસર કે અયોગ્ય પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ ન હોવી જોઈએ અને સંસ્થાના સંચાલકો નાદાર જાહેર થયેલા ન હોવા જોઈએ.

૫. નાણાકીય રિપોર્ટ (ઓડિટ): અરજદાર સંસ્થાએ તેમના છેલ્લા ૫ વર્ષના ઓડિટ થયેલા નાણાકીય અહેવાલો ચેરિટી કમિશનર સમક્ષ રજૂ કરેલા હોવા ફરજિયાત છે.

૬. પ્રાણીઓનું ટેગિંગ: સંસ્થામાં રહેલા તમામ પ્રાણીઓ માટે 'ટેગ આઇડેન્ટિફિકેશન' (ઓળખ માટેના ટેગ) લગાવેલા હોવા ફરજિયાત છે.

૭. પ્રાણીઓનો સ્વીકાર: સંસ્થાએ કોઈપણ વ્યક્તિ કે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થા (પાલિકા/પંચાયત) તરફથી આવતા પ્રાણીઓનો કોઈપણ જાતના પૂર્વગ્રહ કે ભેદભાવ વિના સ્વીકાર કરવાનો રહેશે.

૮. માળખાગત સુવિધાઓ: સંસ્થા પાસે પ્રાણીઓ માટે પીવાનું પૂરતું પાણી, લીલા ઘાસચારાના વાવેતર માટે સિંચાઈની સુવિધા, સૂકા ઘાસચારા અને દાણનો સંગ્રહ કરવા માટેની જગ્યા, તેમજ તમામ પ્રાણીઓ માટે કાયમી આશ્રયસ્થાન (શેડ) હોવું જોઈએ.

૯. અલગ રહેઠાણની વ્યવસ્થા: જુદી જુદી કેટેગરીના પ્રાણીઓ માટે અલગ-અલગ રાખવાની વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. (જેમ કે: વાછરડાં, દૂધ આપતા પશુઓ, પુખ્ત પશુઓ, બિન-ઉત્પાદક અને બીમાર પશુઓ).

૧૦. તબીબી સારવાર અને રસીકરણ: બીમાર અને અસ્વસ્થ પ્રાણીઓ માટે પશુ ચિકિત્સક (Veterinary doctor) ની ઇન્ડોર સુવિધા હોવી જોઈએ. રોગોથી રક્ષણ આપવા માટે પશુઓનું નિયમિતપણે રસીકરણ થવું જરૂરી છે.

૧૧. મૃતદેહનો નિકાલ: મૃત્યુ પામેલા પ્રાણીઓના મૃતદેહોના વૈજ્ઞાનિક અને યોગ્ય નિકાલ માટે સંસ્થા પાસે કાર્યક્ષમ સિસ્ટમ હોવી આવશ્યક છે.

 એક પેરેગ્રાફમાં સમજૂતી (સારાંશ)

આ ગેઝેટ નોટિફિકેશન ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા ગૌશાળા અને પાંજરાપોળ ચલાવતી સંસ્થાઓને 'ગુજરાત એગ્રીકલ્ચરલ લેન્ડ્સ સીલિંગ એક્ટ, ૧૯૬૦' (ખેત જમીન ટોચમર્યાદા ધારા) ની કેટલીક જોગવાઈઓમાંથી રાહત આપવા માટે છે. જે સંસ્થાઓ ૩૧ ડિસેમ્બર ૧૯૯૫ પહેલા નોંધાયેલી છે તેમને અલગ પબ્લિક ટ્રસ્ટ નોંધાવવાના સમયગાળામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. પરંતુ, આ રાહત મેળવવા માટે સંસ્થાઓએ પશુ કલ્યાણના કડક માપદંડો જાળવવા પડશે. જેમાં પશુઓ માટે યોગ્ય પીવાનું પાણી, ઘાસચારો, અલગ રહેઠાણ, બીમાર પશુઓ માટે ડોક્ટર અને રસીકરણની સુવિધા, તમામ પશુઓનું ટેગિંગ, છેલ્લા પાંચ વર્ષનું નાણાકીય ઓડિટ અને મૃત પશુઓના વૈજ્ઞાનિક નિકાલની પૂરતી વ્યવસ્થા હોવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. ટૂંકમાં, સરકાર પશુઓની યોગ્ય જાળવણી કરતી સક્ષમ અને પારદર્શક સંસ્થાઓને જમીન રાખવા માટે આ કાનૂની રાહત પૂરી પાડી રહી છે.