સગીરની મિલકતના વેચાણ અંગે સીટી સર્વે એન્ટ્રી નામંજૂર કરવા બાબતનો હુકમ

સગીરની મિલકતના વેચાણ અંગે સીટી સર્વે એન્ટ્રી નામંજૂર કરવા બાબતનો હુકમ

મુદ્દાવર વિગતો અને સમજૂતી

કેસની પૃષ્ઠભૂમિ: આ કેસ મદદનીશ કલેક્ટર, છોટાઉદેપુરની કોર્ટમાં હેમાબેન અનિલભાઇ ગોસાઇ (વિવાદી) દ્વારા સીટી સર્વે સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટના નિર્ણય સામે દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. વિવાદીએ છોટાઉદેપુરના સીટી સર્વે નંબર-૭૦૩, પ્લોટ નં.-૧ વાળી ૬૮.૮૯ ચો.મી. જમીન તા. ૨૧/૦૬/૨૦૧૩ ના રોજ રજિસ્ટર વેચાણ દસ્તાવેજથી ખરીદી હતી.  

વિવાદનું મુખ્ય કારણ: આ વેચાણ અંગેની સીટી સર્વે નોંધ નંબર-૭૩૮૪ ને સીટી સર્વે સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટ દ્વારા "નામંજૂર" કરવામાં આવી હતી. વિવાદીનું કહેવું હતું કે તેઓએ નિયમાનુસાર ફી ભરી હોવા છતાં અને દસ્તાવેજ કાયદેસર હોવા છતાં તેમની નોંધ કેમ નામંજૂર થઈ તેની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી.  

મિલકતનો ઇતિહાસ અને વારસાઈ: રેકોર્ડ મુજબ, આ મિલકત અગાઉ હિતેન્દ્રસિંહ છત્રસિંહ રાઉલજીના નામે હતી. તેમના અવસાન બાદ વારસાઈમાં (૧) શીલાબેન (પત્ની), (૨) મહર્ષિ (સગીર પુત્ર) અને (૩) જલ્પા (સગીર પુત્રી) ના નામે ચડી હતી. શીલાબેન પોતે અને સગીર બાળકોના વાલી તરીકે આ મિલકત હેમાબેનને વેચી હતી.  

કાયદાકીય અવરોધ: તપાસ દરમિયાન જણાયું કે વેચાણ દસ્તાવેજની તારીખે મહર્ષિની ઉંમર માત્ર ૧૪ વર્ષની હતી. કાયદા મુજબ, જ્યારે મિલકતમાં સગીરનો હિસ્સો હોય, ત્યારે સક્ષમ અધિકારી કે કોર્ટની પૂર્વ મંજૂરી લીધા વગર તે મિલકત વેચી શકાતી નથી. આ કેસમાં આવી કોઈ પૂર્વ મંજૂરી લેવામાં આવી ન હતી.  

અંતિમ હુકમ: મદદનીશ કલેક્ટરે નોંધ્યું કે સગીરની મિલકત મંજૂરી વગર વેચવામાં આવી હોવાથી સીટી સર્વે સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટનો નોંધ નામંજૂર કરવાનો નિર્ણય યોગ્ય છે. આથી, વિવાદીની અપીલ ફગાવી દેવામાં આવી છે અને સુપ્રિન્ટેન્ડેન્ટનો તા. ૧૫/૦૪/૨૦૧૪ નો નિર્ણય કાયમ રાખવામાં આવ્યો છે.  

કેસની ટૂંકમાં સમજૂતી (સારાંશ)

આ કેસમાં મુખ્ય મુદ્દો સગીર વયના વારસદારોની મિલકતના વેચાણનો છે. હેમાબેન ગોસાઈએ જે જમીન ખરીદી હતી તેમાં બે સગીર બાળકોનો હિસ્સો હતો. હિન્દુ સગીર અને વાલીપણાના કાયદા મુજબ, સગીરની મિલકત વેચવા માટે કોર્ટ અથવા સક્ષમ સત્તાધિકારીની પૂર્વ પરવાનગી લેવી અનિવાર્ય છે. આ કેસમાં વાલી (માતા) એ આવી કોઈ મંજૂરી લીધા વિના મિલકત વેચી દીધી હોવાથી, સરકારી દફતરે આ વેચાણની નોંધ (એન્ટ્રી) મંજૂર થઈ શકે તેમ નથી. પરિણામે, મદદનીશ કલેક્ટરે સીટી સર્વેના નોંધ નામંજૂર કરવાના નિર્ણયને કાયદેસર ગણાવ્યો છે.