વન-ડે વેચાણ નોંધ મંજૂરી માટે ખોટા પુરાવા કે માહિતી આપનારને સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજા

જમીન મહેસૂલ કાયદા સુધારા અને 

સ્વ-ઘોષણાપત્ર અંગે સરકારી પરિપત્ર

વન-ડે વેચાણ નોંધ મંજૂરી માટે ખોટા પુરાવા કે માહિતી આપનાર સામે કડક કાર્યવાહી

પરિપત્ર: ૧૩૫-Dની નોટિસમાં ખોટું સોગંદનામું કરનારને સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજાની જોગવાઈ

ગુજરાત જમીન મહેસૂલ સુધારા વટહુકમ-૨૦૨૬ હેઠળ એક દિવસમાં વેચાણ નોંધ મંજૂર કરવાની પ્રક્રિયા અને ખોટા દસ્તાવેજો માટે BNS મુજબ ફોજદારી જોગવાઈઓ.

પરિપત્ર / સુધારાની વિગતો

કોર્ટ / સત્તામંડળનું નામ: મહેસૂલ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર (ગાંધીનગર)

હુકમ / પરિપત્ર નંબર: : ૧૩૫-D નોટિસ સંદર્ભે પરિશિષ્ટ-૧ 'નમૂનો' પરિપત્ર (ગુજરાત જમીન મહેસૂલ સુધારા વટહુકમ-૨૦૨૬)

તારીખ: ૩૧મી માર્ચથી વટહુકમ અમલી (સાડા ત્રણ મહિના બાદ સ્વ-ઘોષણાપત્રનો નમૂનો જાહેર)

પૃષ્ઠભૂમિ અને નિયમોનો ઇતિહાસ

કેસ / સુધારાની પૃષ્ઠભૂમિ:

ગુજરાત સરકારે ૩૧મી માર્ચથી ચોક્કસ શરતોને આધીન માત્ર એક જ દિવસમાં ખેતીની જમીનના વેચાણ દસ્તાવેજની નોંધ મંજૂર કરવાની પદ્ધતિ વટહુકમથી અમલમાં મૂકી છે. આ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા મહેસૂલ વિભાગે ખરીદનાર ખેડૂત માટે સ્વ-ઘોષણાપત્ર (પરિશિષ્ટ-૧) જાહેર કર્યું છે.

કાનૂની મુદ્દાઓ અને જોગવાઈઓ (BNS હેઠળ):

ખોટી માહિતી કે બનાવટી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા બદલ ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) મુજબ નીચે મુજબની સજા થશે:

કલમ- ૨૨૭: સરકારી અધિકારીને ખોટા પુરાવા આપવા બદલ ૭ વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ.

કલમ- ૩૩૬: બનાવટી દસ્તાવેજ બનાવવાના કિસ્સામાં ૨ વર્ષ સુધીની કેદ કે દંડ અથવા બંને.

કલમ- ૩૩૮: છેતરપિંડીના હેતુથી ષડયંત્ર રચવા બદલ ૭ વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડ.

કલમ- ૩૪૦: ખોટા દસ્તાવેજ હોવાનું જાણવા છતાં તેનો ઉપયોગ કરવા બદલ ઉપરોક્ત જોગવાઈ મુજબ સજા.

ઈ-ધરામાં એક દિવસમાં નોંધ મંજૂર થવાની શરતો

સ્વ-ઘોષણાપત્ર: ખરીદનારે પોતે ખેડૂત છે તેમજ જમીન પર કોઈ કોર્ટ કેસ, સ્ટે કે વિવાદ નથી તેવું સ્વ-ઘોષણાપત્ર આપવાનું રહેશે.

રેકોર્ડની સ્થિતિ: જમીન રેકોર્ડમાં એક વર્ષમાં કોઈ ફેરફાર ન હોય અને તમામ પક્ષકારોની સહી હોય ત્યારે એક જ દિવસમાં નોંધ મંજૂર થશે.

અન્ય શરતો ન સંતોષાય તો: જો ખરીદનાર સ્વ-ઘોષણાપત્ર ન આપે કે શરતો પૂર્ણ ન થાય, તો ૭ દિવસની ૧૩૫-Dની નોટિસ ઈશ્યૂ કરવાની પ્રક્રિયા અનુસરાશે.

મહત્વના અવલોકનો, અસર અને નિર્ણય

મહત્વ અને અસર: આ સુધારાથી બિન-વિવાદાસ્પદ જમીન ખરીદીની નોંધણી માત્ર એક દિવસમાં થઈ શકશે, જેથી નાગરિકોનો સમય બચશે. પરંતુ, જો કોઈ વ્યક્તિ ગેરરીતિ કરશે તો કલેક્ટરશ્રીને તત્કાળ ફોજદારી કાર્યવાહી કરવા આદેશ અપાયો છે.

અંતિમ નિર્ણય/આદેશ: જમીન ટાંચમાં ન હોય, સંપાદન હેઠળ ન હોય, નવી શરત/પ્રતિબંધિત સત્તા પ્રકાર, ભૂદાન, સીલિંગ ફાજલ કે ULC હેઠળની ન હોય અને ખરીદનાર પોતે ખેડૂત ખાતેદાર હોય તેવા કિસ્સામાં જ આ એક દિવસની ઈ-ધરા નોંધ યોજનાનો લાભ મળશે.

મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી સમજૂતી અને ટૂંક સાર

પેરેગ્રાફ ૧: વટહુકમ અને સ્વ-ઘોષણાપત્રની જરૂરિયાત

વિસ્તારથી સમજૂતી: ગુજરાત સરકારે ખેતીની જમીનના વેચાણ દસ્તાવેજની નોંધ ઈ-ધરા કેન્દ્રમાં એક જ દિવસમાં પાડવા માટે નવો નિયમ બનાવ્યો છે. આ માટે મહેસૂલ વિભાગે પરિશિષ્ટ-૧ મુજબનું સ્વ-ઘોષણાપત્ર જાહેર કર્યું છે, જેમાં ખરીદનારે જમીન વિવાદમુક્ત હોવાની ખાતરી આપવાની રહેશે.

ટૂંકમાં સાર: એક દિવસમાં નોંધ પાડવા ખરીદનારે સાચી માહિતી સાથેનું સ્વ-ઘોષણાપત્ર આપવું ફરજિયાત છે.

પેરેગ્રાફ ૨: ખોટા પુરાવા આપવા બદલ કાનૂની કાર્યવાહી

વિસ્તારથી સમજૂતી: જો ખરીદનાર સરકારી ચોપડે નોંધ કરાવવા માટે બનાવટી દસ્તાવેજો કે ખોટા પુરાવા રજૂ કરશે, તો ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની વિવિધ કલમો હેઠળ ૭ વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડની કડક જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

ટૂંકમાં સાર: ખોટા પુરાવા કે બનાવટી દસ્તાવેજ રજૂ કરનાર સામે ૭ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થશે.

પેરેગ્રાફ ૩: પ્રોસેસ અને ૧૩૫-D નોટિસની પ્રક્રિયા

વિસ્તારથી સમજૂતી: જો જમીન પર કોઈ કોર્ટ કેસ ન હોય અને રેકોર્ડ એક વર્ષથી સ્થિર હોય તો ૧ દિવસમાં નોંધ પડશે. પરંતુ જો શરતો પૂરી ન થાય કે સ્વ-ઘોષણાપત્ર ન અપાય તો સામાન્ય નિયમ મુજબ ૭ દિવસની ૧૩૫-D ની નોટિસ આપી પ્રક્રિયા આગળ વધારાશે.

ટૂંકમાં સાર: શરતો પૂરી ન થાય તો નિયમ મુજબ ૧૩૫-D ની નોટિસ ઈશ્યૂ કરી પ્રક્રિયા કરાશે.

આ પ્રક્રિયા સરળ બને તે માટે સાડા ત્રણ મહિના બાદ મહેસૂલ વિભાગે વેચાણ લેનાર ખેડૂત માટે 'સ્વ-ઘોષણાપત્ર' (પરિશિષ્ટ-૧ નો નમૂનો) જાહેર કર્યો છે. 

એક પેરેગ્રાફમાં એકંદર સમજૂતી

ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા જમીન મહેસૂલ સુધારા વટહુકમ-૨૦૨૬ હેઠળ ખેતીની વિવાદમુક્ત જમીનની વેચાણ નોંધ ઈ-ધરા કેન્દ્રમાં માત્ર એક જ દિવસમાં મંજૂર કરવાની યોજના શરૂ કરાઈ છે, જેના માટે ખરીદનાર ખેડૂતે સાચી માહિતી ધરાવતું સ્વ-ઘોષણાપત્ર આપવું જરૂરી છે; પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ આ પ્રક્રિયામાં ખોટી માહિતી કે બનાવટી પુરાવા આપશે તો કલેક્ટર દ્વારા ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની કલમો હેઠળ તત્કાળ સાત વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડની ફોજદારી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.