સહ-માલિક દ્વારા મિલકતની તબદીલી અને કાયદાકીય જોગવાઈઓ
ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટ' અંતર્ગત સહ-માલિકો પૈકી એક માલિક દ્વારા કરવામાં આવતી મિલકતની તબદીલી વિશે માહિતી આપે છે.
સંપૂર્ણ માહિતી (ટૂંકમાં):
આ લેખ મિલકત તબદીલી અધિનિયમની વિવિધ કલમો દ્વારા સમજાવે છે કે સંયુક્ત માલિકીની મિલકતમાં કોઈપણ એક ભાગીદાર પોતાનો હિસ્સો ત્રીજી વ્યક્તિને વેચી શકે છે. જોકે, ખરીદનાર વ્યક્તિ મિલકતના વિભાજન અને કબજાના હક મેળવે છે, પરંતુ તે મૂળ હિસ્સેદારની મર્યાદાઓ અને શરતોથી બંધાયેલ રહે છે. ખાસ કરીને રહેણાંક ઘરના કિસ્સામાં, બહારની વ્યક્તિને સીધો સંયુક્ત કબજો મળતો નથી. અંતમાં, કાયદો એ બાબત પર ભાર મૂકે છે કે જ્યારે પણ સહ-માલિકીની મિલકતનો હિસ્સો ખરીદવામાં આવે, ત્યારે માત્ર દસ્તાવેજ કરવાથી કબજો મળતો નથી, પરંતુ કાયદેસર રીતે હિસ્સાનું વિભાજન કરાવવું અનિવાર્ય બને છે.
વર્ણન:
કાયદાકીય કલમ (કલમ-૪૪): જ્યારે કોઈ સંયુક્ત માલિકીની મિલકતમાં એક હિસ્સેદાર પોતાનો હિસ્સો વેચવા માંગે ત્યારે 'ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટ'ની કલમ-૪૪ મુજબ તે કાયદેસર રીતે હિસ્સો તબદીલ કરી શકે છે.
નવા માલિકના અધિકારો: જે વ્યક્તિ આવો હિસ્સો ખરીદે છે, તેને વેચનારના તમામ અધિકારો (કબજો ભોગવવો, વિભાજન કરાવવું વગેરે) પ્રાપ્ત થાય છે, પરંતુ તે મૂળ શરતો અને જવાબદારીઓને આધીન હોય છે.
અવિભક્ત કુટુંબના રહેણાંક ઘરનો નિયમ: જો મિલકત અવિભક્ત હિન્દુ કુટુંબનું રહેણાંક ઘર હોય અને બહારની વ્યક્તિ હિસ્સો ખરીદે, તો તેને કુટુંબના સભ્યો સાથે સંયુક્ત કબજો મેળવવાનો કે ભોગવવાનો અધિકાર મળતો નથી.
અવેજ અને હિત (કલમ-૪૫ અને ૪૬): જો બે કે તેથી વધુ વ્યક્તિઓ સાથે મળીને મિલકત ખરીદે, તો તેમનો હિત તેમના દ્વારા આપવામાં આવેલા નાણાં (અવેજ) ના પ્રમાણમાં ગણાય છે. જો અવેજનું પ્રમાણ નક્કી ન હોય, તો હિસ્સો સમાન ગણાય છે.
માલિકીના પ્રકારો: લેખમાં મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારની માલિકી સમજાવવામાં આવી છે:
જોઈન્ટ ટેનન્સી: જેમાં તમામ માલિકોનો સમાન હિસ્સો અને એકતા (Unity) હોય છે.
ટેનન્સી ઇન કોમન: જેમાં દરેકનો હિસ્સો અલગ હોઈ શકે છે અને સર્વાઈવરશીપનો સિદ્ધાંત લાગુ પડતો નથી.
કો-પાર્સનરી: જે વારસા કે જન્મને આધારે પ્રાપ્ત થાય છે.
કોર્ટનો ચુકાદો (છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટ): લેખમાં એક કેસનો ઉલ્લેખ છે જેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ખરીદદારે માત્ર હિસ્સો ખરીદવાથી સીધો કબજો મળતો નથી, તેણે મિલકતના વિભાજન (Partition) માટે દાવો કરવો પડે છે.


No comments:
Post a Comment