બિનવસિયતી વ્યક્તિની મિલકત અને વારસા હક્ક: કાયદાકીય જોગવાઈઓ
આ સમાચાર પત્રના લેખમાં ભારતીય વારસા હક્ક અધિનિયમ (૧૯૨૫) હેઠળ 'બિનવસિયતી' (જે વ્યક્તિએ વિલ કે વસિયત ન કરી હોય) વ્યક્તિની મિલકતના વિભાજન અંગેના કાયદાકીય નિયમોની વિગતવાર સમજૂતી આપવામાં આવી છે.
સંપૂર્ણ વિગત (સારાંશ):
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની મિલકત અંગે કોઈ વસિયત (Will) કર્યા વગર મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે તેની મિલકતનો હક્ક તેના જીવનસાથી (પતિ/પત્ની), સંતાનો અને લોહીના સગાંઓને કાયદા મુજબ મળે છે. લેખ મુજબ, ખ્રિસ્તી અને અન્ય ધર્મોના કાયદા હેઠળ જો મૃતક વ્યક્તિ પાછળ વિધવા અને સંતાનો હોય, તો મિલકતનો ત્રીજો ભાગ વિધવાને અને બાકીનો બે-તૃતીયાંશ ભાગ સંતાનોને મળે છે. જો સંતાનો ન હોય, તો અડધી મિલકત વિધવાને અને બાકીની અડધી મિલકત લોહીના સગાંઓને મળે છે. લેખમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે અંતિમક્રિયાનો ખર્ચ ભોગવનાર વ્યક્તિ માત્ર તે કારણે વારસદાર બની જતી નથી. મિલકતની વહેંચણી કરતા પહેલા દેવું અને અન્ય જવાબદારીઓ બાદ કરીને ચોખ્ખી કિંમત નક્કી કરવામાં આવે છે, અને જો કોઈ પણ વારસદાર ન હોય તો જ મિલકત સરકાર હસ્તક જાય છે.
મુદ્દાસર સમજૂતી:
બિનવસિયતી મિલકત: જે મિલકત અંગે મૃતકે કોઈ કાયદેસરની વ્યવસ્થા કે વિલ ન કર્યું હોય તેને બિનવસિયતી મિલકત કહેવાય છે.
વારસદારોનો ક્રમ:
જો પત્ની અને સંતાનો (પેઢીગત વંશજો) હોય: ૧/૩ ભાગ પત્નીને અને ૨/૩ ભાગ સંતાનોને સરખે હિસ્સે મળે છે.
જો પત્ની હોય પણ સંતાનો ન હોય: ૧/૨ ભાગ પત્નીને અને બાકીનો ૧/૨ ભાગ લોહીના સગાંઓને મળે છે.
જો કોઈ પણ સંબંધી ન હોય: તો સમગ્ર મિલકત પત્નીને પ્રાપ્ત થાય છે.
મિલકતની ગણતરી : મિલકતની વહેંચણી કરતા પહેલા મૃતકનું દેવું, મરણોત્તર ક્રિયાનો ખર્ચ અને અન્ય કાયદેસરની જવાબદારીઓ મિલકતની કુલ કિંમતમાંથી બાદ કરવામાં આવે છે.
દીકરીનો હક્ક: લેખમાં સ્પષ્ટતા છે કે પુત્ર અને પુત્રી બંનેને મિલકતમાં સમાન હિસ્સો મળે છે. પુત્રીના લગ્ન થઈ ગયા હોય તો પણ તેનો હક્ક જતો રહેતો નથી.
અન્ય મહત્વની બાબતો:
જો હિન્દુ વ્યક્તિ ખ્રિસ્તી ધર્મ અંગીકાર કરે, તો તેને હિન્દુ વારસા ધારો લાગુ પડતો નથી.
જો કોઈ પણ લોહીનું સગું કે વારસદાર ન હોય, તો અંતે મિલકત સરકારને ફાળે જાય છે.
મૃતકની સેવા કે અંતિમ વિધિ કરવા માત્રથી મિલકતમાં માલિકી હક્ક મળતો નથી.
Posts
No comments:
Post a Comment