RBIનો નવો નિયમ: એક લોનમાં ડિફોલ્ટ થનાર હવે તમામ લોનમાં 'ડિફોલ્ટર' ગણાશે

RBIનો નવો નિયમ: એક લોનમાં ડિફોલ્ટ થનાર હવે તમામ લોનમાં 'ડિફોલ્ટર' ગણાશે.

ટૂંકમાં સમજૂતી

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ લોન ડિફોલ્ટર્સ અને નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) અંગે અત્યંત કડક વલણ અપનાવતા નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે, જે મુજબ જો કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થા એક કરતાં વધુ જગ્યાએથી લોન લે છે અને તેમાંથી કોઈ પણ એક લોન ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહીને 'ડિફોલ્ટર' જાહેર થાય છે, તો તેને તેની બાકીની તમામ લોનમાં પણ ડિફોલ્ટર માની લેવામાં આવશે અને તેના તમામ બેંક એકાઉન્ટ્સ સ્થગિત (freeze) કરી દેવામાં આવશે. ૧લી એપ્રિલ ૨૦૨૬થી અમલી બનનારા આ નિયમ હેઠળ, પૈસા હોવા છતાં લોન ન ભરનારા 'વિલફૂલ ડિફોલ્ટર્સ' ને છ મહિનામાં જાહેર કરવાના રહેશે અને બેંકોએ હવે 'એક્સપેક્ટેડ ક્રેડિટ લોસ' મોડેલ મુજબ લોન આપતી વખતે જ સંભવિત નુકસાનની જોગવાઈ કરવી પડશે. આ નવી વ્યવસ્થામાં મેન્યુઅલ દખલગીરી ઘટાડવા માટે ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ ફરજિયાત કરવામાં આવી છે, જેથી બેંકો લાંબા સમય સુધી NPA છુપાવી ન શકે અને વૈશ્વિક ધોરણો મુજબ બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં વધુ પારદર્શિતા અને શિસ્ત લાવી શકાય.

મુખ્ય મુદ્દાઓ:

સર્વગ્રાહી ડિફોલ્ટ: જો કોઈ લેણદારે એકથી વધુ લોન લીધી હોય અને તે કોઈ પણ એક લોનમાં ડિફોલ્ટ થાય, તો તેને તેની તમામ લોનમાં ડિફોલ્ટર જાહેર કરી દેવામાં આવશે.

એકાઉન્ટ ફ્રીઝ: એક ખાતામાં ડિફોલ્ટર બનનાર વ્યક્તિના તમામ બેંક એકાઉન્ટ્સને સ્થગિત (Freeze) કરી દેવાની જોગવાઈ છે.

વિલફૂલ ડિફોલ્ટર: જે વ્યક્તિ પાસે નાણાં હોવા છતાં લોન નથી ભરતા, તેમને ૬ મહિનાની અંદર 'વિલફૂલ ડિફોલ્ટર' જાહેર કરવાના રહેશે.

એક્સપેક્ટેડ ક્રેડિટ લોસ (ECL): બેંકોએ હવે લોન આપતી વખતે જ સંભવિત નુકસાનને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉથી નાણાકીય જોગવાઈ (Provisioning) કરવી પડશે. આનાથી બેંકોની ટૂંકા ગાળાની નફાકારકતા પર અસર પડી શકે છે.

ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ: NPA (નબળી લોન) ઓળખવા માટે તમામ કોમર્શિયલ બેંકોએ ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ લાગુ કરવી પડશે, જેથી માનવીય દખલગીરી ઘટે અને કોઈ પણ અધિકારી મોટા લોન ધારકોની અનિયમિતતા છુપાવી ન શકે.

અમલીકરણ: આ નવી જોગવાઈઓ ૧લી એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી લાગુ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

હેતુ: ભારતીય બેંકિંગ વ્યવસ્થાને વૈશ્વિક ધોરણોની સમકક્ષ લાવવી અને લોન વસૂલાતમાં વધુ કડકતા અને પારદર્શિતા લાવવી.