બાંધકામમાં વિલંબ અને જમીન માલિકોની કાનૂની મુક્તિ

બાંધકામમાં વિલંબ અને જમીન માલિકોની કાનૂની મુક્તિ 

શ્રીગણેશ ચંદ્રશેખરન અને અન્ય વિરુદ્ધ મેસર્સ યુનિશાયર હોમ્સ LLP - જમીન માલિકોની જવાબદારી અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો

મુદ્દા વાઈઝ વિગતવાર સમજૂતી:

કેસની પૃષ્ઠભૂમિ: જમીન માલિકો અને ડેવલપર વચ્ચે 24.02.2012 ના રોજ 'જોઈન્ટ ડેવલપમેન્ટ એગ્રીમેન્ટ' (JDA) થયો હતો. ડેવલપરે ગ્રાહકો સાથે વેચાણ કરાર કર્યા અને 36 મહિનામાં ફ્લેટનો કબજો આપવાનું વચન આપ્યું હતું.  

વિવાદનું કારણ: ફ્લેટ સોંપવાની સમયમર્યાદા ફેબ્રુઆરી 2017 માં સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી, પરંતુ પ્રોજેક્ટ અધૂરો રહ્યો. આથી ગ્રાહકોએ ગ્રાહક સુરક્ષા પંચ (NCDRC) માં ફરિયાદ દાખલ કરી હતી.  

NCDRC નો નિર્ણય: કમિશને ડેવલપરને ફ્લેટ પૂરા કરવા અને વાર્ષિક 6% વ્યાજ સાથે વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો. જોકે, શરૂઆતમાં જમીન માલિકોને આ વિલંબ માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા ન હતા.  

અપીલકર્તાની દલીલ: ફ્લેટ ખરીદનારાઓએ દલીલ કરી હતી કે જમીન માલિકો અને ડેવલપર વચ્ચે 'પ્રિન્સિપાલ અને એજન્ટ' નો સંબંધ છે, તેથી જમીન માલિકો પણ વળતર માટે સંયુક્ત રીતે જવાબદાર હોવા જોઈએ.  

જમીન માલિકોનો બચાવ: જમીન માલિકોએ રજૂઆત કરી કે JDA ની કલમ 7 મુજબ, બાંધકામની તમામ જવાબદારી ડેવલપરની છે અને ડેવલપરે જમીન માલિકોને કોઈપણ નુકસાન સામે સુરક્ષિત (Indemnify) રાખ્યા છે.  

સુપ્રીમ કોર્ટનું તારણ: કોર્ટે નોંધ્યું કે બાંધકામમાં વિલંબ જમીન માલિકોની કોઈ ભૂલને કારણે થયો નથી. કરાર મુજબ બાંધકામ અને કબજો સોંપવાની જવાબદારી માત્ર ડેવલપરની જ હતી.  

એક પેરેગ્રાફમાં સમજૂતી:

સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં મહત્વનો ચુકાદો આપતા જણાવ્યું કે, જોઈન્ટ ડેવલપમેન્ટ એગ્રીમેન્ટ (JDA) હેઠળ જો બાંધકામની સંપૂર્ણ જવાબદારી ડેવલપરની હોય, તો પ્રોજેક્ટમાં થતા વિલંબ માટે જમીન માલિકોને નાણાકીય વળતર ચૂકવવા માટે જવાબદાર ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જમીન માલિકો માત્ર પ્રોપર્ટીનું ટાઈટલ ટ્રાન્સફર કરવા અને વેચાણ દસ્તાવેજ (Sale Deed) કરી આપવા માટે જ ડેવલપર સાથે સંયુક્ત રીતે જવાબદાર છે, પરંતુ બાંધકામમાં ખામી કે વિલંબ બદલ વળતર ચૂકવવાની જવાબદારી માત્ર ડેવલપરની રહેશે, કારણ કે તે કામમાં જમીન માલિકોની કોઈ ભૂમિકા નહોતી. આ રીતે, કોર્ટે અપીલ ફગાવી દીધી અને ગ્રાહક પંચના નિર્ણયને માન્ય રાખ્યો.  

સુપ્રીમ કોર્ટનો હુકમ ડાઉનલોડ કરવા QR code સ્કેન કરો