વિદેશમાં નાગરિક સાથેના લગ્ન માટે એમ્બેસીના NOCની જરૂરિયાત અંગે કેરળ હાઈકોર્ટનો ચુકાદો

વિદેશમાં નાગરિક સાથેના લગ્ન માટે એમ્બેસીના NOCની જરૂરિયાત અંગે કેરળ હાઈકોર્ટનો ચુકાદો

મુદ્દા વાઈઝ વિગતવાર સમજૂતી:

કેસની મૂળભૂત માહિતી:

આ કેસ રિટ પિટિશન (સિવિલ) નંબર 15665 ઓફ 2026 છે, જેનો ચુકાદો 5 મે, 2026 ના રોજ કેરળ હાઈકોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.

ન્યાયાધીશ અને પક્ષકારો: આ ચુકાદો માનનીય જસ્ટિસ **ઈશ્વરન એસ.** દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. અરજદાર વતી એડવોકેટ હરિગોવિંદ એસ. નાયર હાજર રહ્યા હતા.

 **મુખ્ય વિવાદ:** 

અરજદાર એક શ્રીલંકન નાગરિક સાથે સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ, 1954 હેઠળ લગ્ન કરવા માંગતા હતા. જ્યારે તેમણે લગ્નની નોટિસ સબમિટ કરી, ત્યારે સબ રજિસ્ટ્રારે (મેરેજ ઓફિસર) વિદેશી એમ્બેસી પાસેથી **'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC)** મેળવવાનો આગ્રહ રાખ્યો હતો.

  **અરજદારની દલીલ:** 

અરજદારે કોર્ટમાં રજૂઆત કરી કે હાઈકોર્ટના અગાઉના ચુકાદા (W.P.(C) No. 249 of 2019) મુજબ, એમ્બેસી પાસેથી NOC મેળવવી હવે કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત નથી.

 **કોર્ટનું અવલોકન અને ચુકાદો:**

   * કોર્ટે 'સરન્યા આર. એ. વિરુદ્ધ કેરળ રાજ્ય' ના કેસનો સંદર્ભ આપતા જણાવ્યું કે મેરેજ ઓફિસર NOC માટે દબાણ કરી શકે નહીં.

   * અદાલતે સબ રજિસ્ટ્રારને આદેશ આપ્યો કે એમ્બેસીના NOC અથવા અન્ય વધારાના દસ્તાવેજોનો આગ્રહ રાખ્યા વિના લગ્નની પ્રક્રિયા આગળ વધારવી.

   * લગ્નની નોટિસ આપ્યા પછીના નિર્ધારિત વૈધાનિક સમયગાળો પૂરો થતાં જ લગ્ન સંપન્ન કરાવવા માટે નિર્દેશ આપ્યો છે.

**એક પેરેગ્રાફમાં સમજૂતી:**

આ કાયદાકીય કેસમાં કેરળ હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જ્યારે કોઈ ભારતીય નાગરિક સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ, 1954 હેઠળ વિદેશી નાગરિક (આ કિસ્સામાં શ્રીલંકન) સાથે લગ્ન કરવા માંગતા હોય, ત્યારે મેરેજ ઓફિસર વિદેશી એમ્બેસી પાસેથી 'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC) માંગવાનો આગ્રહ રાખી શકતા નથી. અગાઉના કાયદાકીય દાખલાઓને ટાંકીને ન્યાયાધીશ ઈશ્વરન એસ. એ ઠરાવ્યું કે આવી માંગણી કાયદેસર નથી, અને સબ રજિસ્ટ્રારને આદેશ આપ્યો કે તેઓ NOC વગર લગ્નની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે અને નિર્ધારિત સમય મર્યાદા બાદ લગ્ન સંપન્ન કરાવે.