તારંગા હીલ–અંબાજી-આબુરોડ ન્યુ બી.જી. રેલ્વે લાઈન પ્રોજેકટ અંતર્ગત ખાનગી જમીન સંપાદન મામલો

જમીન સંપાદન સત્તાવાર પુરવણી એવોર્ડ અને ચુકાદો  

મોજે ગોઠડા (તાલુકો: સતલાસણા, જીલ્લો: મહેસાણા) માટે વળતર નિર્ધારણ  

રેલ્વે અધિનિયમ–૧૯૮૯ (સુધારા અધિનિયમ-૨૦૦૮)ની કલમ-૨૦(એફ)(૨) હેઠળ જાહેર હિતના વિશેષ રેલ્વે પ્રોજેકટ અન્વયે જમીન અને અસ્કયામતોના વળતર આખરીકરણનો ચુકાદો.  

જે તે કોર્ટનો ફોટોગ્રાફ/પ્રતિકૃતિ: અહેવાલ (PDF) ની અંદર સક્ષમ સત્તાધિકારી જમીન સંપાદન અને પ્રાંત અધિકારી કચેરી, ખેરાલુ વિભાગની સત્તાવાર ડિજિટલ મુદ્રા પ્રતિકૃતિ શામેલ કરવામાં આવી છે.  

કોર્ટ/સત્તાધિકારીનું નામ: સક્ષમ સત્તા જમીન સંપાદન અને પ્રાંત અધિકારી કચેરી, ખેરાલુ વિભાગ, તાલુકા સેવા સદન, ખેરાલુ-૩૮૪૩૨૫.  

હુકમ નંબર: નં.એલએક્યુ/રેિલવે સંપાદન/ગોઠડા/પુરવણી એવોર્ડ-3 (ROB)/2025.  

તારીખ: ૨૭/૦૫/૨૦૨૫.  

મુદ્દા વાઈઝ વિસ્તારથી વિગતો અને પેરેગ્રાફ મુજબ સારાંશ

૧. કેસની પૃષ્ઠભૂમિ (Case Background)

વિસ્તૃત વિગત: ભારત સરકારના રેલ્વે મંત્રાલય, ઉત્તર પશ્ચિમ રેલ્વે (નિર્માણ સંગઠન), જયપુર દ્વારા "તારંગા હીલ–અંબાજી-આબુરોડ ન્યુ બી.જી. રેલ્વે લાઈન પ્રોજેકટ" ને 'સ્પેશીયલ રેલ્વે પ્રોજેકટ' તરીકે નોટીફાઈડ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેકટ અંતર્ગત મહેસાણા જિલ્લાના સતલાસણા તાલુકાના ગોઠડા, બેડસ્મા, ભાણાવાસ, અને કોઠાસણા મોટા ગામોમાં આવેલ ખાનગી માલિકીની જમીનો સંપાદન કરવાની આવશ્યકતા ઉભી થઈ હતી. ગુજરાત સરકારના મહેસુલ વિભાગના આદેશ ક્રમાંક નમક-૧૫-૨૦૨૨-૨૧૭૦-ડી.૧ મુજબ પ્રાંત અધિકારીશ્રી, ખેરાલુ વિભાગને આ કામ માટે "સક્ષમ સત્તાધિકારી" (Competent Authority) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.  

ટૂંકમાં સાર: સ્પેશિયલ રેલ્વે લાઈન પ્રોજેક્ટ માટે કાયદાકીય જોગવાઈઓ હેઠળ ગોઠડા સહિતના ગામોની ખાનગી જમીન સંપાદિત કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.  

૨. કાનૂની મુદ્દાઓ (Legal Issues)

વિસ્તૃત વિગત: આ કેસની અંદર મુખ્ય કાનૂની વિચારણા એ હતી કે રેલ્વે અધિનિયમ-૧૯૮૯ ની કલમ-૨૦(એ) હેઠળ તા. ૦૫/૦૩/૨૦૨૪ ના રોજ પ્રાથમિક જાહેરનામું બહાર પાડ્યા બાદ કલમ-૨૦(ડી)(૧) હેઠળ નિયત સમયમર્યાદામાં કોઈ ખાતેદારો દ્વારા કાયદેસરના વાંધા રજુ થયા છે કે કેમ? બીજો મહત્વનો મુદ્દો "યોગ્ય વળતર મેળવવાનો અધિકાર અને જમીન સંપાદનના પારદર્શકતા, પુનઃર્વસન અને પુનઃસ્થાપન અંગેનો અધિનિયમ-૨૦૧૩" (RFCTLARR Act-2013) ની કલમ-૨૬ અને ૩૦ મુજબ જમીન તેમજ તેના પરની અસ્કયામતો (બાંધકામ, કુવા, વૃક્ષો) નું મૂલ્યાંકન ન્યાયીક રીતે થયું છે કે નહિ તે નક્કી કરવાનો હતો.  

ટૂંકમાં સાર: કેસમાં મુખ્ય કાનૂની મુદ્દો કલમ-૨૦(એ) ની કાયદેસરતા ચકાસવાનો અને RFCTLARR કાયદા મુજબ વળતરની સચોટ ગણતરી કરવાનો છે.  

૩. મહત્વના અવલોકનો (Important Observations)

વિસ્તૃત વિગત: સક્ષમ સત્તાધિકારીએ રેકોર્ડના આધારે અવલોકન કર્યું કે પ્રાથમિક જાહેરનામું સ્થાનિક વર્તમાનપત્રો (ગુજરાત સમાચાર, સંદેશ, સન્ડે ટાઈમ્સ) માં પ્રસિદ્ધ થયાના કાયદેસરના સમયગાળામાં કોઈપણ વ્યક્તિ તરફથી કોઈ વાંધા અરજી કચેરીમાં રજુ થયેલ નથી. વળી, સંપાદક સંસ્થાના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં કરાયેલી સંયુક્ત માપણી (JMS) સામે પણ કોઈ ખાતેદારે વાંધો લીધો નથી. જમીન ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં હોવાથી જમીનની બજાર કિંમતને ૨ (બે) ના મલ્ટીપ્લાયિંગ ફેક્ટરથી ગુણવામાં આવી છે. ઉપરાંત, કલમ-૩૦(૧) મુજબ ૧૦૦% સોલેશ્યમ (વળતર રાહત) અને પ્રાથમિક જાહેરનામાની તારીખથી એવોર્ડની તારીખ સુધીના કુલ ૪૪૯ દિવસ માટે ૧૨% પ્રતિ વર્ષના દરે વ્યાજ (ભાવ વધારો) ગણતરીમાં લેવાનું કાયદેસર ઠરાવવામાં આવ્યું છે.  

ટૂંકમાં સાર: કોર્ટે નોંધ્યું કે સંપાદન પ્રક્રિયા બિન-વિવાદાસ્પદ રહી છે અને કાયદા મુજબ ગ્રામીણ જમીન માટે બજાર કિંમત કરતા બમણું વળતર, ૧૦૦% સોલેશિયમ અને ૪૪૯ દિવસનું ૧૨% વ્યાજ મળવાપાત્ર થાય છે.  

૪. અંતિમ ચુકાદો (Final Judgment / Award Breakdown)

વિસ્તૃત વિગત: સક્ષમ સત્તાધિકારી ડૉ. એ. પી. ચૌધરીએ રેલ્વે અધિનિયમ-૧૯૮૯ ની કલમ-૨૦(એફ)(૨) હેઠળ આખરી ચુકાદો આપી નિયમિત પુરવણી એવોર્ડ જાહેર કર્યો છે. મોજે ગોઠડાના કુલ ૫ સર્વે નંબરોની ૦-૧૬-૯૩ હેક્ટર (૧૬૯૩ ચો.મી.) જમીન માટે અસ્કયામતો અને વ્યાજ સહિત કુલ રૂ. ૧,૦૯,૭૧,૫૨૩/- (અંકે રૂપિયા એક કરોડ નવ લાખ ઈકોતેર હજાર પાંચસો ત્રેવીસ પુરા) નું આખરી વળતર મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. આ રકમ હિતધારક ટાઈટલ હોલ્ડર્સને ચૂકવીને જમીનનો કાયદેસર કબજો રેલ્વે ઓથોરીટીને સુપ્રત કરવા અને મામલતદાર સતલાસણાને રેવન્યુ રેકોર્ડમાં જરૂરી ફેરફારો (જમીન મહેસૂલ રદ કરવા અને સર્વે દુરસ્તી) કરવા માટે આદેશ કરવામાં આવ્યો છે.  

ટૂંકમાં સાર: અંતિમ ચુકાદા દ્વારા હિતધારકોને કુલ રૂ. ૧,૦૯,૭૧,૫૨૩/- નું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ કરી જમીનનો કબજો રેલ્વેને સોંપવા અને સરકારી રેકોર્ડ સુધારવા હુકમ કરાયો છે.  

વધુ માહિતી માટે ડાઉનલોડ કરો.Application:- 

સમગ્ર કેસની એક જ પેરેગ્રાફમાં વિસ્તૃત સમજૂતી

આ કેસ ભારત સરકારના મહત્વાકાંક્ષી 'તારંગા હીલ-અંબાજી-આબુરોડ ન્યુ બી.જી. રેલ્વે લાઈન પ્રોજેક્ટ' માટે મહેસાણા જિલ્લાના સતલાસણા તાલુકાના ગોઠડા ગામે આવેલી ખાનગી માલિકીની કુલ ૦-૧૬-૯૩ હેક્ટર કૃષિ વિષયક જમીનના કાયદેસર સંપાદન અને તેના પારદર્શક વળતર નિર્ધારણનો છે, જેમાં સક્ષમ સત્તાધિકારી અને પ્રાંત અધિકારી (ખેરાલુ વિભાગ) ડૉ. એ. પી. ચૌધરી દ્વારા રેલ્વે અધિનિયમ-૧૯૮૯ અને જમીન સંપાદન અધિનિયમ-૨૦૧૩ (RFCTLARR) ની જોગવાઈઓ હેઠળ મે ૨૦૨૫ ના રોજ આખરી પુરવણી એવોર્ડ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન જમીનના હિતધારકો તરફથી કોઈ પણ કાયદાકીય વાંધા કે સંયુક્ત માપણી સામે તકરાર રજુ ન થતા, જિલ્લા મૂલ્યાંકન સમિતિએ નક્કી કરેલી બજાર કિંમતને આધારે ગ્રામ્ય વિસ્તારના નિયમ મુજબ મલ્ટીપ્લાયિંગ ફેક્ટર ૨ વડે ગુણીને બેઝીક વળતર નક્કી કરાયું હતું. આ વળતરમાં કાર્યપાલક ઈજનેર અને વન વિભાગ દ્વારા આંકવામાં આવેલા બાંધકામ, બોર, કુવા અને ખાનગી વૃક્ષોના મૂલ્યાંકન (રૂ. ૩૧,૯૪,૪૬૪/-) નો સમાવેશ કરી, તેના પર કલમ-૩૦(૧) મુજબ ૧૦૦% સોલેશિયમ રાહત તથા કલમ-૩૦(૩) હેઠળ ૦૫/૦૩/૨૦૨૪ થી ૨૭/૦૫/૨૦૨૫ સુધીના ૪૪૯ દિવસ માટે ૧૨% લેખે વ્યાજ જોડીને સર્વગ્રાહી રીતે કુલ રૂ. ૧,૦૯,૭૧,૫૨૩/- નું આખરી વળતર પાત્ર વ્યક્તિઓને ચૂકવવાનો અને જમીન મહેસૂલ નાબૂદ કરી રેવન્યુ રેકોર્ડમાં કપાતની અસર આપવાનો નિર્ણાયક ચુકાદો આપવામાં આવ્યો છે.